Choroba zwyrodnieniowa stawów to jedno z najczęstszych schorzeń układu ruchu, dotykające zarówno osoby starsze, jak i młodsze, zwłaszcza przy nadmiernym obciążeniu stawów. Choć ból i sztywność mogą zniechęcać do ruchu, całkowita rezygnacja z aktywności wcale nie jest najlepszym rozwiązaniem. Kluczem jest dostosowanie ćwiczeń do swoich możliwości i stopnia zaawansowania choroby.
Czy ruch szkodzi stawom?
Wiele osób obawia się, że aktywność fizyczna przyspieszy proces zwyrodnieniowy. Jednak umiarkowany, dobrze dobrany ruch może wręcz spowolnić pogarszanie się stanu stawów. Regularne ćwiczenia pomagają:
• Wzmocnić mięśnie stabilizujące stawy, co zmniejsza ich obciążenie
• Poprawić ruchomość i zmniejszyć sztywność stawów
• Utrzymać prawidłową masę ciała, co ogranicza nadmierny nacisk na stawy, zwłaszcza kolanowe i biodrowe
• Pobudzić krążenie, co wspiera odżywienie chrząstki stawowej
Jaką aktywność wybrać przy chorobie zwyrodnieniowej?
Nie każda forma ruchu będzie odpowiednia. Ćwiczenia powinny być dostosowane do indywidualnych możliwości i nie powinny powodować nasilenia bólu. Zalecane formy aktywności to m.in.:
✔ Pływanie i ćwiczenia w wodzie – odciążają stawy, jednocześnie wzmacniając mięśnie
✔ Nordic walking – poprawia stabilność chodu, angażuje mięśnie całego ciała i odciąża stawy kolanowe
✔ Ćwiczenia rozciągające i mobilizujące – pomagają zachować zakres ruchu w stawach
✔ Jazda na rowerze (stacjonarnym lub tradycyjnym) – wzmacnia mięśnie nóg bez nadmiernego obciążenia stawów
✔ Ćwiczenia oporowe z lekkim obciążeniem – wzmacniają mięśnie stabilizujące stawy
Czego unikać?
Nie każda aktywność będzie korzystna. Należy unikać:
❌ Intensywnych treningów siłowych, zwłaszcza z dużym obciążeniem
❌ Sportów wymagających gwałtownych skrętów i skoków (np. tenis, bieganie po twardej nawierzchni)
❌ Ćwiczeń powodujących silny ból – to sygnał, że obciążenie jest zbyt duże.
Kiedy warto skonsultować się z lekarzem lub fizjoterapeutą?
Jeśli choroba zwyrodnieniowa znacząco ogranicza ruchomość stawów lub powoduje silny ból, warto skonsultować się z lekarzem lub fizjoterapeutą. Specjalista pomoże dobrać odpowiedni plan ćwiczeń oraz ewentualnie zaproponuje dodatkowe metody wsparcia, takie jak stabilizatory stawów czy wkładki ortopedyczne.
Choroba zwyrodnieniowa stawów nie oznacza rezygnacji z aktywności fizycznej. Odpowiednio dobrane ćwiczenia mogą pomóc w utrzymaniu sprawności, zmniejszeniu bólu i spowolnieniu postępu choroby. Kluczowe jest unikanie nadmiernego obciążenia stawów i słuchanie sygnałów wysyłanych przez organizm.
